Anti-huisstofmijt sprays en huismiddelen: wat werkt er echt?

Zoek op "huisstofmijt bestrijden" en je vindt binnen twee klikken een spray, een olie of een huismiddel. Zuiveringszout, neemolie, eucalyptus, tea tree, stomen, invriezen. Sommige daarvan hebben een kern van waarheid, andere zijn puur folklore. Hieronder lopen we ze langs, met steeds dezelfde vraag: verlaagt dit de hoeveelheid allergeen in je matras, of niet?

Eerst dit: doden is niet hetzelfde als verwijderen

Dit is het punt waar bijna alle huismiddelen op stuklopen. Je reageert niet op de levende mijt, maar op eiwitten in zijn uitwerpselen. Die eiwitten blijven in je matras zitten nadat de mijt dood is — ze verdwijnen niet vanzelf.

Een middel dat honderd procent van de mijten doodt en niets verwijdert, laat je allergeenniveau dus vrijwel onveranderd. Pas als je het materiaal fysiek uit de vezels haalt, daalt je blootstelling. Houd dat onderscheid in je hoofd bij alles wat hierna komt.

Zuiveringszout (natriumbicarbonaat)

Het populairste huismiddel, en niet zonder reden: het is goedkoop, ongevaarlijk en het werkt — alleen niet waarvoor het wordt aangeprezen. Zuiveringszout bindt vocht en neutraliseert geur. Dat maakt het prima geschikt om een muffe matras op te frissen.

Wat het niet doet, is huisstofmijt doden of allergeen afbreken. De vaak gedeelde claim dat mijten "uitdrogen" door bicarbonaat is nooit hard gemaakt in de concentraties waarin je het thuis gebruikt. Gebruik het gerust tegen geur, maar reken er niet op als bestrijding.

Etherische oliën: neem, tea tree, eucalyptus

Hier zit meer in dan bij zuiveringszout. In laboratoriumonderzoek zijn van diverse etherische oliën mijtdodende effecten aangetoond. Het probleem zit in de vertaling naar de praktijk: in het lab wordt gewerkt met directe blootstelling aan hoge concentraties gedurende langere tijd, en niet met een paar keer sproeien op een matrasoppervlak.

Daar komt bij dat een spray het oppervlak bereikt en niet de laag daaronder, waar het meeste materiaal zit. En ook hier geldt: dode mijt, achtergebleven allergeen. Tot slot zijn sommige oliën — tea tree in het bijzonder — giftig voor katten. Wees daar voorzichtig mee als je huisdieren hebt.

Stomen

Hoge temperatuur doodt mijt, dat klopt. Twee bezwaren. Stoom brengt vocht in je matras, en vocht is nu juist wat huisstofmijt nodig heeft — een matras die dagenlang klam blijft, is achteraf een betere leefomgeving dan daarvoor. En opnieuw: het allergeen blijft achter.

Voor gladde oppervlakken en dun textiel dat snel droogt, is stomen prima. Voor een dik matras is het risico groter dan de opbrengst.

Invriezen

Werkt, maar alleen op wat er in de vriezer past. Knuffels een nacht in de vriezer doden de mijt. Was ze daarna nog uit, anders zit het allergeen er nog in. Voor matrassen en banken is dit uiteraard geen optie.

Matrashoezen

Van de niet-mechanische maatregelen is dit de best onderbouwde. Een dicht geweven hoes vormt een barrière tussen jou en het allergeen in het matras. Voorwaarden: hij moet de hele matras omsluiten met een rits, en je moet hem periodiek wassen — op de hoes komt namelijk gewoon weer nieuw materiaal terecht.

Een hoes verwijdert niets, hij schermt af. Dat is een prima strategie, mits je de rest van je bed en slaapkamer niet vergeet.

Wat overblijft

Zet je alles naast elkaar, dan houden drie maatregelen stand:

• Wassen op 60°C. Doodt de mijt én spoelt het allergeen weg. De enige maatregel die beide doet, maar alleen bruikbaar voor wat in de machine past.
• Luchtvochtigheid onder de 50%. Huisstofmijt haalt vocht uit de lucht. Ventileren kost niets.
• Mechanisch verwijderen. Voor alles wat je niet kunt wassen: losmaken uit de vezels, wegzuigen, en vasthouden in een filter dat fijn genoeg is.

Die laatste stap is waar wij ons op richten. Het filtermedium van de MiteMaster® is onafhankelijk beproefd volgens EN 1822 op 99,97% afvangst bij de lastigst af te vangen deeltjesgrootte, met meetgegevens en rapportnummer die je kunt nalezen. Dat is precies de toets die we bij elk huismiddel hierboven misten.

De vraag die je altijd kunt stellen

Bij elk middel dat je tegenkomt: verwijdert dit allergeen, of doodt het alleen mijt? En is dat onafhankelijk gemeten, of staat het alleen op de verpakking? Twee vragen die de meeste wondermiddelen niet overleven.